Przemyśl i Krasiczyn stały się miejscem, gdzie w 150. rocznicę urodzin księcia kardynała Adama Stefan Sapiehy, oddano cześć niezłomnemu pasterzowi Kościoła oraz wielkiemu patriocie. Dwudniowe uroczystości zgromadziły przedstawicieli władz państwowych, samorządowych, kościelnych, instytucji kulturalnych oraz członków Komitetu Sterującego Muzeum Dziedzictwa Kresów Dawnej Rzeczypospolitej na czele z Marszałkiem Władysławem Ortylem.

Sap1

Uroczystości, zorganizowane przez Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, Zespół Zamkowo-Parkowy w Krasiczynie i Fundację Lanckorońskich, rozpoczęto wernisażem wystawy „Przywrócić pamięci. 150 rocznica urodzin księcia kardynała Adama Stefana Sapiehy, 1867-1951”. Po jej zwiedzeniu, licznie zgromadzona w budynku przemyskiego muzeum publiczność oglądnęła również film o życiu i działalności kardynała Sapiehy pt. „Książe Niezłomny”.

Omówienie wystawy przez jej komisarza, w której otwarciu uczestniczył Marszałek Sejmu RP Marek Kuchciński, poprzedziły oficjalne wystąpienia podkreślające walor uroczystości i wielkość upamiętnianej postaci urodzonego w Krasiczynie księcia kardynała Adama Stefana. Znaczenie obchodów dla polskiej kultury pamięci, a także działań samorządu województwa podkarpackiego, poruszył w swojej mowie Marszałek Władysław Ortyl:

Otwarcie dzisiejszej wystawy i obchodów ku czci księcia kardynała Adama Stefana Sapiehy, to znakomity moment by przywołać apel papieża Jana Pawła II, który w 1999 roku z okna pałacu biskupiego przy Franciszkańskiej 3 w Krakowie mówił, że wszyscy, którzy pamiętają jego osobę mają obowiązek go przypominać, ażeby ta wielkość trwała i tworzyła przyszłość Narodu i Kościoła na tej polskiej ziemi.

Sap2

Ten obowiązek pragniemy podjąć jako świadomi członkowie wspólnoty narodowej i Kościoła, ale także jako społeczność powołana do realizacji testamentu świętego Jana Pawła II, który był wychowawcą i przewodnikiem dla kolejnych pokoleń Polaków, a swojego przewodnika znalazł z kolei w osobie księcia kardynała Sapiehy. Zrozumienie fenomenu ich obu jest ze sobą ściśle powiązane.

Wielkość urodzonego w Krasiczynie pasterza Kościoła katolickiego, gorliwego wyznawcy Chrystusa, ma dla nas nieocenioną, ponadczasową wartość. To jest świadectwo niezłomności we wcielaniu najwyższych ideałów oraz przykład postawy patrioty i organicznika, wyniesionej z tradycji Domu. To wreszcie – zgodnie ze słowami Ojca Świętego – skała, na której mógł się oprzeć naród w momencie mroku czy zwątpienia. Kardynał Adam Stefan stał się swoistym interrexem, biorącym odpowiedzialność za Kościół i Naród, a tą drogą poszedł następnie również Karol Wojtyła jako papież.

Inaugurowane dziś uroczystości rocznicowe, mają szalenie istotną funkcję kulturotwórczą, wychowawczą oraz integrującą. Tym samym żywię nadzieję, że będą one kolejnym ogniwem w krzewieniu chrześcijańskiego i obywatelskiego etosu w życiu publicznym, co pozwoli oprzeć to ostatnie na fundamencie wolności, prawdy i etyki solidarności. Pamiętajmy zarazem, że kardynał Sapieha, przychodząc z Rzymu jako „człowiek z wyobraźnią miłosierdzia”, odmienił Kraków, wydobył jego rolę stolicy pamięci i wskazał Polakom ich cywilizacyjne umocowanie. Uczył zaangażowanego i czynnego Kościoła i patriotyzmu, stając się wychowawcą narodu, dobrem wspólnym.

Podkreślić należy także niezwykle cenny charakter wystawy, którą tworzą obiekty z kilkunastu miejsc, instytucji, kolekcji prywatnych, w tym znamienitych muzeów krakowskich oraz ze Lwowa. Zgromadzone pamiątki z pewnością przybliżą nam postać księcia kardynała Sapiehy.

Sap3

Dziękując serdecznie wszystkim za obecność, gratuluję Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej, twórcom wystawy i organizatorom obchodów, które są wyrazem troski o sprawy Ojczyzny oraz naszej zbiorowej pamięć. Życzę głębokich doznań, inspirujących refleksji, oraz niegasnącego zapału w dalszej pracy na rzecz polskiej kultury pamięci, której nieocenionym filarem i symbolem pozostaje „Książe Niezłomny” Adam Stefan Sapieha.

Liczę zatem, że tym działaniem przypomnimy mieszkańcom regionu i całej Polski, że książę kardynał Sapieha to wybitny bohater XX-wiecznych dziejów narodu, ale również żywy drogowskaz dla w XXI-wiecznej, często wyboistej, wędrówki naszej wspólnoty. Sapieżyńskim śladem podąża już samorząd województwa podkarpackiego, co widać w projekcie Muzeum Dziedzictwa Kresów Dawnej Rzeczypospolitej i jego idei edukacji obywatelskiej.

Ślad ten prowadzi nas do Krasiczyna, gdzie w rodowym gnieździe stoi sapieżyński dąb. W jego otoczeniu zostanie powołana Towarzystwo Kultury Pamięci – Akademia Dziedzictwa Kresów, które chcąc organizować swe prace w duchu księcia kardynała Sapiehy, obierze go swoim patronem.

II część obchodów - czytaj więcej...

Mateusz Werner

foto: przemyska.pl