W drugi dzień obchody jubileuszowe księcia kardynała Sapiehy przeniosły się do jego rodowego gniazda – Krasiczyna. Oprócz mszy świętej pod przewodnictwem bp Pieronka i homilią abp Michalika uczestnicy uroczystości wzięli udział w sesji naukowej oraz wysłuchali koncertu Filharmonii Podkarpackiej. Wydarzeniem szczególnym było powołanie w tym wyjątkowym miejscu i okolicznościach towarzystwa kultury pamięci.

Sap4

Akademia Dziedzictwa Kresów, przekształcona w wyżej wskazane towarzystwo, funkcjonowała do tej pory jako stałe seminarium programotwórcze przy Komitecie Sterującym Muzeum Dziedzictwa Kresów Dawnej Rzeczypospolitej. Dotychczasowy dorobek i integracja środowiska pozwoliła rozpocząć nowy etap działalności, która w dalszym ciągu będzie wspierać przedsięwzięcia samorządu województwa podkarpackiego w zakresie ochrony i popularyzacji dziedzictwa Kresów dawnej Rzeczypospolitej oraz dbałości o polską kulturę pamięci. Członkowie założyciele, pragną jednocześnie kontynuować swe pracy podążając ideowym śladem i naśladować wzorce księcia kardynała Sapiehy, którego imię będzie patronować towarzystwu.

Warto przytoczyć pełny tekst deklaracji założycielskiej, która dokładnie w 150. rocznicę urodzin, została odczytana pod sapieżyńskim dębem, zasadzonym w 1867 roku na powitanie nowego przedstawiciela wielkiego rodu – późniejszego metropolity i kardynała:

Akademia Dziedzictwa Kresów - Towarzystwo Kultury Pamięci im. Księcia Adama Kardynała Sapiehy

14 maja 2017

Krasiczyn

Deklaracja Założycielska

Kresy Dawnej Rzeczypospolitej to nie tyle przestrzeń w wymiarze geograficznym, co pewna rzeczywistość cywilizacyjna i duchowa. Stanowią one stały i ważny element polskiej tożsamości narodowej, którą wyraża wielowymiarowe dziedzictwo dawnej Rzeczypospolitej. Jego depozytariuszami mają prawo czuć się Polacy i narody zamieszkujące historyczne terytorium Kresów oraz państwa, które na nim powstały.

Dawna Rzeczpospolita mogła szczycić się wieloma postaciami, których życie i działalność stanowi najlepsze świadectwo Jej wielkości. Jedną z najwybitniejszych był książę metropolita Adam kardynał Sapieha, w którego miejscu urodzenia – Krasiczynie w roku 150. rocznicy urodzin proklamujemy powstanie Akademii Dziedzictwa Kresów – Towarzystwa Kultury Pamięci.

Będzie ona łączyć funkcję społecznego towarzystwa naukowego oraz towarzystwa przyjaciół muzeum, wykorzystując w swojej pracy metodę pracy twórczej – „academia pro publico bono”. Członkowie Towarzystwa będą angażować się na rzecz powstania i rozwoju Muzeum Dziedzictwa Kresów Dawnej Rzeczypospolitej w jego działalności programowej, służąc Towarzystwu swoją wiedzą oraz doświadczeniem.

Sap5

Towarzystwo będzie działało na zasadach ofiarności obywatelskiej, odwołując się w ten sposób do najlepszych tradycji pracy organicznej – zwłaszcza tradycji towarzystw przyjaciół nauk oraz towarzystw przyjaciół muzeów.

Członkowie Towarzystwa będą współpracować w celu stworzenia polskiej strategii dziedzictwa Kresów, a w szczególności na rzecz powstania i rozwoju Muzeum Dziedzictwa Kresów Dawnej Rzeczypospolitej. Będą krzewić kulturę pamięci o Kresach z poszanowaniem zasad wolności, prawdy i solidarności.

W naszym postrzeganiu dziedzictwa i pamięci o Kresach w świadomości i tożsamości wspólnotowej naszego narodu kierujemy się przekonaniem o przyrodzonej godności człowieka. Dlatego za podstawę swego działania przyjmujemy Kartę Solidarności, proklamowaną 10 czerwca 2009 roku – w 30. rocznicę Bierzmowania Dziejów dokonanego przez św. Jana Pawła II na krakowskich Błoniach. Karta Solidarności jest zarówno zbiorem idei i treści programowych określającym sposób kształtowania kultury pamięci w porządku etycznym i w perspektywie dziedzictwa intelektualnego św. Jana Pawła II, jak i swego rodzaju instytucją życia społecznego integrującą rozmaite działalności i podmioty życia publicznego, współdziałające ze sobą na zasadach partnerstwa, w uznaniu zasady dobra wspólnego jako przewodniej dla polskiego ładu konstytucyjnego i kultury politycznej.

Sap6

Wybierając na patrona Towarzystwa-Akademii księcia Adama kardynała Sapiehę – jednego z najwybitniejszych przywódców Kościoła w Polsce i oddanego Polsce patrioty, chcemy także stworzyć rodzaj instytucji–pomnika, która poprzez twórczość i czynną służbę publiczną swoich członków oraz współpracowników powinna promować ideał patriotyzmu, którym on się w swoim życiu kierował. Mamy nadzieję, że odpowiadamy w ten sposób na prośbę św. Jana Pawła II, który w 1999 roku, podczas pielgrzymki do Polski apelował do zebranych pod oknem pałacu krakowskich metropolitów, aby wszyscy, którzy pamiętają osobę kardynała Sapiehy czuli się w obowiązku „przypominać go, ażeby ta wielkość trwała i tworzyła przyszłość Narodu i Kościoła na tej polskiej ziemi”.

Sap7

Przykład księcia Adama kardynała Sapiehy, który niezależnie od okoliczności mężnie bronił najwyższych wartości i ofiarnie służył bliźnim, przewodząc narodowi w najtrudniejszych w jego dziejach doświadczeniach, jest dla członków Towarzystwa wzorem do naśladowania i inspiracją w planowanych działaniach na polu kultury pamięci o Kresach dawnej Rzeczypospolitej.

Mateusz Werner

foto: przemyska.pl, Biuro Prasowe UMWP